Hata yapmak öğrenmenin parçasıdır

Kırmızı kalemle işaretlenmiş bir kâğıt, birçoğumuzda hâlâ tatsız bir his bırakır. Oysa araştırmalar farklı bir tablo çiziyor: Hatayı fark etmek, nedenini anlamak ve geri bildirimle düzeltmek öğrenmeye katkı sağlayabilir.

Hatadan öğrenmenin üç adımı

Bu süreç ardışık üç adımdan oluşur:

1. Fark et. Neyin yanlış olduğunu görmek ilk adımdır. Cevabı hemen söylemek yerine “bir daha bakar mısın?” demek bu adımı öğrenciye bırakır.
2. Nedenini anla. Dikkatsizlik mi, eksik bilgi mi, yanlış bir yöntem mi? Nedeni bilmek bir sonraki denemeyi değiştirir.
3. Düzelt ve devam et. Doğru cevabı yazmak, ardından benzer bir soruyu çözmek öğrenmeyi pekiştirir.

Metcalfe’ın derlemesine göre, özellikle emin olarak yapılan bir hatanın düzeltilmesi kişide şaşkınlık yaratır ve bu düzeltme genellikle akılda daha iyi kalır.

Hataya verilen tepki önemli

Bir çocuk hata yaptığında ona ne söylediğimiz, bir sonraki denemeye ne kadar istekli olacağını etkileyebilir.

• “Yanlış yaptın” yerine “Burada ne olmuş olabilir, birlikte bakalım mı?”
• “Ne kadar dikkatsizsin” yerine “Bu soruda nerede takıldın?”
• Sonucu değil süreci takdir edin: “Vazgeçmeden tekrar denemen çok güzeldi.”

Öğrenciler için: hata defteri

Deneme sınavlarındaki ve ödevlerdeki hatalarınızı bir deftere yazın: soru, sizin cevabınız, doğru cevap ve hatanın nedeni. Sınavdan önce bu defteri tekrar etmek, aralıklı tekrarın en verimli hallerinden biri olabilir.

Hata, yolun sonu değil; yön değiştirmek için verilen bir durak.